terrabelle - tuinen en schilderijen / Jardins et Poèmes en tableaux
over rozen,en andere bloemen, geneeskruiden, maar ook over gedichten en aquarellen, zelfs een dagboek.
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen in deze categorie!
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Laatste reacties
   
 
                                              
                       
 
 
 
 
                                                 
 
 
 
"In de Hebreeuwse traditie wordt verteld, dat toen de eerste mens Adam werd verdreven uit het paradijs, zich direct het probleem van de menselijke kwalen voordeed. Het zou toen de engel Razaël zijn geweest die aan Adam een boek gaf waarin alle geneeskruiden ter wereld opgetekend waren, om alle mogelijke ziekten te genezen die zich in de mensheidsontwikkeling voor zouden doen".
Ik lees dit in het boek Engelen, geschreven door H C Moolenburgh. Hij schrijft nog verder: "Het is een prachtige gedachte dat de engel Razaël aan Adam advies gaf voor ziekten die er nog helemaal niet waren. Eerst wordt het geneesmiddel geschapen en daarna ontstaat pas de ziekte  die erbij hoort. Daaraan kunnen we zien dat genezing en verlossing het doel der schepping zijn en niet ziekte en vernietiging".
 
    
 
Er zijn keukenkruiden en geneeskrachtige kruiden. Beide groeien in onze tuin. Beide zijn behalve om te gebruiken ook heel mooi om te zien. In één van de vakken van zes bij negen meter heb ik een cirkel in het midden gemaakt door grote keien in te graven, als een soort pad van stapstenen. Ik vond namelijk vele stenen op het terrein, in de bodem en ook erboven.  Binnen de cirkel plantte ik tijm en eromheen een kring van lavendelplanten.
Daarbuiten groeien in groepjes allerlei andere tuinkruiden: Appelmunt, gembermunt, kruizemunt, pepermunt, bonekruid,peterselie, selderij, basilicum, salie, melisse, borage, malva, witte echinacea, duizendblad, weegbree, kamille, smeerwortel, agrimonie, wede, mierikswortel e.a. keukenkruiden en geneeskruiden door elkaar. Misschien ga ik dat nog veranderen als de planten wat groter zijn geworden. Terzijde groeit een brede rand met aardbeiplanten. In het midden zette ik een schaal met drinkwater, waar niet alleen de vogels van genieten, maar ook Mop, de poes.
 
 
                 
 
 
          
 
In mijn beroep als natuurgeneeskundige heb ik zowel Klassieke Homeopathie als Fytotherapie gebruikt. Kruiden hebben me altijd erg geboeid. Het is een geneeswijze die eeuwenoud is. De mens heeft altijd gebruik gemaakt van allerlei planten om zichzelf en zijn dieren te genezen. In mijn tuin probeer ik zoveel mogelijk soorten te verzamelen.
Er groeien al veel geneeskrachtige planten in mijn tuin, o.a. vrouwenmantel,ereprijs, valeriaan, hondsdraf, salie, lavendel, arnica, engelwortel, konigskaars, wijnruit, sintjanskruid, duizendblad muntsoorten en vele andere.....Ik wil er u graag het één en ander over vertellen, zonder er een soort naslagwerk van te maken. Er zijn immers al genoeg boeken over kruiden. Mijn eigen ervaringen en interessante anekdotes zijn zo'n beetje de leidraad.
 
 
                                      Hieronder staan de volgende onderwerpen:
 
 
-Het Maarts Viooltje
-Andere bruikbare planten ( uit de tuin e.d.)
-De Moerasspirae
-Een droom over een plant
-Kruiden uit je tuin voor een dagelijkse thee
-IJslands mos
-Brandnetel
-Het drogen van kruiden
-De Weegbree
 
 
 
                                                            Het Maarts Viooltje                      
 
Het was een verrassing om te ontdekken dat er op meerdere plekken in onze Franse tuin de geurige Maartse viooltjes groeien. Het is behalve een mooi plantje ook een geneeskrachtige plant, al zijn de bloempjes uiterst fragiel. Van ouds staan ze bekend om hun gunstige werking bij verkoudheid, hoest en bronchitis. Het is opmerkelijk om te zien dat in het vroege voorjaar, als menigeen verkouden loopt te zijn, immers hard toe aan de versterkende zonneschijn , een aantal planten groeit om ons daarbij te helpen: behalve het maarts viooltje( in Nederland nog nauwelijks te vinden ) de hondsdraf, het klein hoefblad en de onvolprezen weegbree . Laat het in je tuin groeien en drink er dagelijks een paar kopjes thee van. Het is beter dan die eeuwige aspirines en weer eens wat anders dan de ook uitstekende echinacea, hoewel deze laatste niet echt tegen de hoest is. Altijd direct beginnen, bij de eerste verschijnselen, dan is het zo over!!
 
 
 
                  
 
 
 
 
                                                     Andere bruikbare planten
 
 
Van de vele vlierstruiken plukken we de bloemen om te drogen voor winterthee. Van de bessen maken we heerlijke jam en compôte.
 
In de hagen groeien vele meidoornstruiken, middel tegen hoge bloeddruk en hartklachten. Ook de maretak in de fruitbomen is bloeddrukverlagend.
 
De bloesem van de grote linde is een goede basis voor een slaapthee.
 
De blaadjes van de appelmunt zijn heerlijk aan de gewone chinese thee toegevoegd, maar ook puur en dan vooral gedroogd is het een lekkere drank. We drinken het graag 's winters.
 
Meidoorn
 
                                                                        
                                                                                                   Cichorei
 
             
              
 
Ik ben van plan om een deel van onze tuin als wilde planten tuin zich te laten ontwikkelen, met veel kruidensoorten ertussen door. De natuurmuren van Henk Pleiter van de arnicakwekerij in Drente, bij het plaatsje Dwingeloo spreken me ook erg aan. Misschien kan ik met de granieten stenen uit onze streek, de Morvan, waarvan ik er altijd weer vind op ons eigen terrein, ook zoiets maken.
 
 
                   
                          Klein Hoefblad
 
                                                                                                                                         
                                                                                                   Moerasspirae in de berm, Morvan
 
 
Moerasspirae van dichtbij
 
 
 
                                                                                             Moerasspirae
 
 
 
 
De moerasspirae is een zeer geneeskrachtige plant. In Frankrijk heet zij Reine des Prés, wat wil zeggen Koningin van de weide. En dat is niet zomaar! Ze bevat een stof die als een natuurlijke aspirine werkt. Ze is  geneeskrachtig bij de volgende kwalen en ziektes: maagontsteking, griep, reumatische aandoeningen , rugpijn,  jicht, gruis in blaas en nieren, oedeem en cellulitis.
Plant er een aantal in uw tuin ! Ze zijn prachtig om te zien en als u een aantal bloemen en bladeren droogt - net voor de bloei - heeft u doorlopend een vooraadje, voor het geval dat u het nodig heeft. Nooit koken, maar gekookt water in een kopje schenken, waarin u 1 volle eetlepel van het kruidheeft gedaan. Het geheel kunt u het beste een half uur of een uurlaten staan , afgieten en opdrinken. Het is bitter, maar... het werkt!
Geen suiker toevoegen, een beetje honing mag wel! Vier kopjes over de dag verdeeld is meestal voldoende.
 
In de natuur in Nederland heb ik al lang geen Moerasspirae meer gezien. In de Morvan gelukkig wel, maar wij hebben er veel van in onze eigen tuin, er door mij geplant, dus ik hoef ze niet elders te plukken. Wat is het toch jammer dat veel mensen de kruidenwereld niet kennen!
Het is de moeite waard om je erin te verdiepen, want voor elke kwaal is een kruid "gewassen" zoals men dat vroeger zo mooi zei.Pas wel op met plukken, weet zeker dat er niet is gespoten met onkruidverdelgers in de nabije omgeving van de planten. Ook niet langs een erg drukke weg plukken.
 
                  
                    
 
 
                                      
                                                  Een droom over een plant
 
                         
Niet erg bekend maar sierlijk om te zien en tevens geneeskrachtigis de adderwortel. De naam klinkt misschien wat onheilspellend, maar de plant is niet gevaarlijk. Ik kocht hem in de Ommuurde Tuin in Brakel, een beeldige tuin, vlakbij een kasteeltje, waar wij via een pondje over de Waal arriveerden. De collectie kruiden en andere planten is er zeer gevarieerd en verschillende fruitrassen groeien er als leibomen langs de omringende muren. Je kunt er zaden en planten kopen. Zo kwam ik aan mijn adderwortel, die ik -eenmaal thuis- een plek toedacht langs een vrij zonnig pad.
 
Ik zal niet snel vergeten dat ik de nacht erna een droom had waarin men mij zei dat ik de plant in de schaduw moest plaatsen. Nagezocht in een plantenboek bleek de droomaanwijzing juist.
 
Je kunt deze looistofrijke plant gebruikrn tegen diarree, witte vloed, aambeien en lichte incontinentie. Uitwendig kun je het als spoel- en gorgelmiddel gebruiken bij tandvleesontsteking.
 
Kruidenthee - 30 gram gedroogde wortelstok gedurende 5 uur in éénliter afgkoeld gekookt water laten trekken. 3 à 4 x daags een kopje.
 
Bij mond- en tandvleesklachten een handje gedroogde wortels 10 min. in een halve liter water laten koken , laten afkoelen. Geregeld mee spoelen.               
 
Opmerking - Eikenschors en tormentil zijn alternatieven. Bij eigen oogst is de herfst de geschikte tijd om de wortels op te graven.
 
 
                                             Kruiden uit je tuin voor in de dagelijkse thee
 
 
Er zijn veel kruiden die in onze tuinen groeien waar wij als mensen al te gemakkelijk van denken : Ja het zal wel goed voor je zijn, maar ik koop toch maar liever iets in de biologische winkel. En je telt weer een paar euro neer voor een uiterst klein zakje vlierbloesem of munt. Dat deed ik eerst zelf ook, maar ik ontdekte dat de brandnetel uit mijn eigen tuin veel lekkerder smaakte dan die ik kocht. Nu drinken we iedere dag thee met zelfgeplukte kruiden. De appelmunt groeit zoals de meeste muntsoorten weelderig, een woekeraar waar je dankbaar voor moet zijn...
 
Een takje met ongeveer tien blaadjes in de theepot, daarbij een kleine hand hondsdraf-ook al zo'n snelgroeiende plant en bovendien  door bijen zeer gewaardeerd- tien minuten laten trekken en klaar is een smakelijke thee. Wie dat wenst kan er heel even een zakje "gewone thee"in dompelen of er meer munt of hondsdraf in doen. Het is aan ieder om zijn eigen variatie te maken. Munt is goed voor de maag en hondsdraf neem ikzelf om minder snel last te hebben van mijn slijmvliezen. Dus ben ik niet meer zo snel verkouden.
 
 
 
 
          
           Bardane als zonnescherm. Het is een kruid waarvan vooral de wortel wordt gebruikt.
 
 
 
 
 
 
 
In de winter drinken we thee van gedroogde vlierbloesem en ook van gedroogde munt. Lindebloesem is ook heel smakelijk. Er zijn natuurlijk nog vele andere mogelijkheden. Kijk wat er in je eigen tuin groeien wil en gebruik het!! Of probeer het te kopen of te zaaien.
Wel even nalezen in een goed kruidenboek of het kruid bij je past. En als je het koopt mag het niet ouder zijn dan een jaar!!
 
 
 
 
 Terugkijkend
 
 
Aan het einde van 2011 keken we terug op een uiterst boeiend tuinjaar. Toen we in het voorjaar in Savault arriveerden schrokken we van de vele koeiepootafdrukken: de koeien van Fabrice hadden er blijkbaar een poosje in rondgewandeld. Met veel geduld is alles hersteld en ook heb ik een paar nieuwe stukken tuin ontgonnen en ingeplant.
 
Er staan nu 71 soorten geneeskrachtige planten en bomen;waarvan ik er een aantal heb gedroogd. En ik heb er van gebruikt voor de dagelijkse thee, meestal vlierbloesem , munt, citroenmelisse, hondsdraf, soms wat wijnruit erbij. Toen ik helaas , terug in Nederland,een blaasonsteking kreeg (hoe kan het ook anders met al die nattigheid) was ik erg blij met de gedroogde guldenroede. Binnen een dag was ik er af! Ben het wel blijven drinken gedurende twee weken, om terugval te voorkomen. Vier kommetjes per dag, niet al te slap.
 
 
 
 
                       IJslands Mos
 
 
In het boeiende en gezellige Franse tuinprogramma "Silence, ça pousse", (stil, het groeit), vertelde een onderzoeker dat het IJslands Mos alleen wil groeien op plekken waar het milieu zeer schoon is. Daar was ik blij mee, omdat we in onze tuin en op het grote veld dit plantje aantreffen op allerlei bomen, berken, eiken, lijsterbes, kastanje... Het is klein, wit en krullerig. Het blijkt ook nog eens een geneeskruid te zijn!
Je moet het een uurtje in koud water weken en daarna verwarmen zonder het aan de kook te laten komen. Dit enigszins slijmerige aftreksel kun je het beste in kleine hoeveelheden drinken, verdeeld over de dag.
Het is versterkend voor de slijmvliezen van de luchtwegen. Dus goed bij bronchitis, hoest, astma, heesheid,diarree en darmkrampen.Het is een voedzame plant, stimuleert de vorming van rode en witte bloedcellen en bevat vitamine B 12. Sommige kenners beweren dat je het na het weken moet afgieten en met vers water even moet laten koken.
Een mengsel met viooltje, klein hoefblad, koningskaars, malva en heemst is ook goed mogelijk en maakt de smaak lekkerder. Nooit met suiker zoeten, wel met een beetje honing. Wie een maagzweer heeft of aan de ingewanden is geopereerd, moet geen IJslands mos nemen, dan werkt het mogelijk irriterend. Neem in dat geval   malva of heemst.Wanneer je het ijslands mos koopt, liever als kruid dan als tinctuur, let dan op de houdbaarheidsdatum. Dit geldt voor alle kruiden. Als ze een jaar oud zijn is de werking verdwenen. Homeopathische middelen gaan veel langer mee. 


           
            ijslands mos op berk in onze tuin
 
 
 
 
                                                 Brandnetel, hij prikt, maar is o zo geneeskrachtig
 
 
 
 
Wie kent niet de brandnetel? Het is een plant die op vele plekken op de aarde groeit. En dat is niet voor niets. Deze plant heeft voor veel mensen een geneeskrachtige waarde, alleen.... we zijn dat totaal vergeten. Normaal gesproken trekt de tuinier(ster) de brandnetel uit zijn mooi aangelegde tuin, zoals hij dat ten onrechte ook met andere geneeskrachtige planten doet: Ereprijs met zijn lieve blauwe bloempjes, het vrolijk gele klein hoefblad, de paardebloemen, de sterremuur...
Misschien kan ik je tot andere gedachten brengen!
 
Laten we eens opsommen waarvoor de brandnetel goed is. Eczeem, blaasklachten, blaas en nierstenen, maagkrampen en ontstekingen aan maag en darmen( daarbij is een dieet ook van groot belang) , vermoeidheid ten gevolge van ijzertekort( brandnetel bevat ijzer) , hooikoorts en andere vormen van allergie, jicht en reumatiek.  De brandnetel werkt ook positief op de alvleesklier en kan het glucosegehalte laten dalen. Op tijd mee beginnen voordat je niet meer zonder ingespoten insuline kunt! Wanneer je dat al gebruikt , niet in een klap overgaan op de kruidengeneeskunde maar langzaam maar zeker je algemene toestand verbeteren.
De bloedcirculatie wordt er door verbeterd en krampen verdwijnen. Slap haar knapt er ook van op.
 
 
 
 
Bereiding
 
Zorg ervoor dat je onbespoten brandnetels plukt. Als je een hoek van je tuin ervoor gebruikt, ben je zeker van je zaak. In alle twijfelgevallen kun je beter gedroogde brandnetel kopen in een goede biologische winkel. Het kruid mag nooit meer dan een jaar oud zijn, liefst nog verser. Van gedroogde kruiden heb je minder nodig dan vers geplukte, omdat het droogproces de geneeskracht comprimeert, samentrekt a.h.w.
Vul een grote kop voor minstens de helft met verse , gewassen brandnetelblaadjes, schenk er gekookt water over en laat minstens twee uur trekken.Van gedroogde brandnetel is een flinke eetlepel per kop genoeg. Daarna kun je het zeven en  drinken. Het beste is om er over de dag verdeeld meerdere kopjes van te drinken en merk op: Het smaakt best lekker!!!
Het is aan te bevelen om bij serieuze klachten langere tjd aan de brandnetelthee te blijven.
 
 
 
Brandnetelsoep
 
 
Pluk de nog zachte stengels  in het voorjaar of nieuwe uitlopers als je de plant al hebt teruggeknipt. Met tuinhandschoenen of een plastic zak om je linkerhand, zodat je met de rechterhand kunt knippen , verzamel je een pan vol brandnetels. Op de foto zie je hoe ik het voorzichtig zonder handschoenen doe.  In de keuken knip je de blaadjes van de stengel. In een pan verwarm je wat olijfolie en fruit je er een uitje in. Dan voeg je het gewassen brandnetelblad eraan toe en water tot alles net is bedekt. Een fijngemaakt plantenbouillonblokje erbij en op een lage stand laat je dit twintig minuten koken. Daarna zeef je het af en doet de de brandnetelbrei door de mixer. Het vocht even apart houden. Maak van een beetje bloem, meel en water een gladde saus, doe de brandnetel erbij en verdun met het vocht van de getrokken soep. Je kunt het zo dik of dun maken als je zelf wilt. Een klein scheutje wijn zag ik een Franse kok erbij doen, maar dat hoeft niet! Wat peper en zout naar smaak en smullen maar!
 
 
 
         
 
 
 
 
Het drogen van kruiden.
 
 
 
Het drogen van brandnetel kun je uiteraard ook zelf doen. Pluk wat langere stengels en hang ze in kleine bosjes op een droge plaats. Let op: Kruiden nooit plukken als het vochtig weer is of als de planten na natte dagen nog niet droog zijn. Ook niet vlak voor of na volle maan. Dat heb ik geleerd van Maurice Mességué, de Franse kruidenkenner en genezer. Zijn vader , die hem er veel over leerde zei tegen hem:  "Chéri, nooit met volle maan plukken, denk eraan, het maanlicht onttrekt alle kracht aan de planten; om ze goed te laten groeien, hebben ze veel zon en weinig maan nodig....Salie pluk je het beste 's ochtends vroeg op de feestdag van Sint Jan( 24 juni) ".Aldus Mességué.
De meeste kruiden moet je zo mogelijk plukken voordat ze in volle bloei staan, als de bloemen net gaan uitkomen is het een goed moment. ( ik zal de komende zomer foto's maken van hoe ik zelf een aantal verschillende kruiden droog, in bosjes opgehangen of op met fijn gaas bespannen ramen. )
 
 
 
 
 
                                                                             Weegbree
 
 
Johann Künzle, een bekende Duitse kruidengenezer uit de eerste helft van de negentiende eeuw, schreef:" De weegbree heeft de lieve God langs alle wegen uitgestrooid en in alle weides en velden geplaatst zodat wij haar steeds bij de hand hebben; want het is onmiskenbaar het eerste , het beste en belangrijkste van alle geneeskruiden."
Het is in onze tijd niet meer zo vanzelfsprekend dat we deze plant overal aantreffen, want de mensen kennen haar zo slecht. Ze wordt uit de tuinen verwijderd en de boeren hebben het liefst gras zonder de aanwezigheid van weegbree ( en veel andere nuttig zogenaamd onkruid)
In de biologische winkels is ze nog wel te koop, o.a. in de vorm van capsules( merk arko) maar in ons land mag dan niet eens meer op de verpakking staan waar het voor dient! Het is te zot voor woorden en getuigt van weinig democratie.( en kennis van de natuurlijke geneeskunde)
Alle delen  van de weegbree zijn bruikbaar: wortels, het blad, bloemen en zaden. Ze reinigen bloed, longen en maag en zijn uitstekend voor mensen met wat zwakke longen, die snel hoesten  en hees zijn. Bij bronchitis en laryngitis, vooral als er veel slijmvorming is. Ook bij allergie- aanleg goed te gebruiken. Het is een diuretische kruid en door de versterkte uitscheiding van urinezuur helpt het de reumatische klachten te verminderen. ( daar bij is de voeding ook van invloed! )
Verder tegen  diarrhee en bloedingen en algemene zwakte .
De zaden zijn daarentegen laxerend en kunnen mensen met gevoelige ingewanden ondersteunen.
 
Uitwendig:" De boeren", zo schrijft Marie Antoinette Mulot, "kennen de weegbree( plantago in het latijn) goed als een noodverband bij blessures. Licht gewreven tussen de vingers( die moeten dan wel schoon zijn) en op de wond gelegd werkt het bloedstelpend en wondhelend." Ik heb het zelf gezien toen onze schoonzoon zich op de moestuin in de hand zaagde en er geen verband was, behalve wat papieren zakdoekjes en door mij snel gevonden weegbreeblad. Wond en weegbreeblad onder de pomp gespoeld en samen op de wond: het bloeden stopte en later deed de calendula-gelei en wat brede pleisters de rest.Een halve week later kon deze pianist weer spelen!  Pijn na wespensteken en muggebeten gaat snel over door er goed met weegbreeblad over te wrijven. Misschien trek je  de weegbree voortaan niet meer uit de tuin of ga je  op zoek naar een weegbree om het aan je plantenverzameling toe te voegen.
 
 
             
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 




Lees meer...
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl